Châtaigne ndox (Trapa natans L.), gàñcax gu ñuy bay ci ndox ngir am xaalis, nit ñi dañu ko bëgg lool ndax barina ferñent ak cafka gu amul fenn. Waaye, barina mbir yu mëna gàllankoor chàtaigne ndox yi ci jamonoy bay, góob, dencu ak séddale, te loolu mën na yàq kalite bi ba ci indil loraange kaaraange gi. Kon dafay am solo lool ñu taxawal sistem buy saytu kalite bu lalu ci science ngir mëna am njariñu njaay ak kaaraange guñ mëna lekk ci châtaigne ndox mi. Artikle bii dafay wax ci anam wu sistematik ci xarala yu am solo ak matuwaayi jëfandikoo ngir saytu kalite ndox chestnut, lalu ci environmaa bi ñuy liggéey, góob ak togg, dencu ak yóbbu, ak test yiñ tëral.
I. Environmaa bi ñuy liggéey ak doxal mbay mi
Kalite châtaigne ndox mingi aju ci environmaa bi muy màgg. Li gëna wóor mooy ñu bay ko ci ndox mu tekkaaral wala ndox muy wal ndànk, am ndox mu sell ak sediment yu bari doole. pH bi dafa wara nekk ci diggante 6.5 ak 7.5, ba noppi ndox mi warul am polusioŋ bu bawoo ci usine yi wala eutrophication. Bu ñuy bay, dañu wara saytu bu baax ni ñuy jëfandikoo fertilisan chimik ak pestisid, jëfandikoo fertilisan organik ak pexe biologik ngir wàññi risku residu wen yu diis yi ak pestisid yu bari yi. Rax ci dolli, densité bu jaar yoon ngir jëmbat ak sistemu rotation gàñcax mën na tax chestnut gëna mëna xeex feebaru ndox, suko defee macceer bu baax bi bawoo ci balluwaay bi.
II. Standard yiñ tëral ci góob ak liggéey bu njëkk
Jamonoy góob châtaigne ndox dafay indi jafe-jafe ci seen cafka ak seen dencukaay. Castagne ndox dañu koy faral di góob ak loxo ginaaw bimu ñor bamu mat (koor bi dafa dëgër te petal yi dañuy daanu ci seen bopp) ngir moytu yàqu-yàqu mekanik. Ginaaw ñu góobee, dañu wara dindi ci saasi mbalit mi, meññeef yu yàqu yi, ak mbindéef yiy dundu ci ndox mi, ba noppi ñu raxas ngir dindi potoxo ak suuf si. Bu ñuy njëkka defar produit bi, dañuy dindi xeetu grade yi (lu melni dayo, melo, ak njub) ngir gëna baaxal produit bi, te dañu wara dindi produit yi ci anam wu baaxul, ndax dañu am yàqu-yàqu ci gunóor, moule, wala yeneen jafe-jafe.
III. Xeetu anam yu baax ci dencukaay ak dem ak dikk
Chestnut ndox yi dañu bari ndox, te dañu gaawa xonk, seey, ak sax suñu tàngooree ci néeg. Tàngoor wiñ digal ñu denc ko mooy 0-5 degre , ba noppi ñu tëye niir bi ci 90% ngir yeexal noyyig bi ak màggug mikrobe yi. Transport bu am chaîne froide mooy caabi ngir tëye féexal ndox mi. Jëfandikool jumtukaayi emballage yuy dundal ngelaw (lu melni filmu polyethylene) ngay faral di saytu tàngoor wi ak niir gi. Soo bëggee denc lu yàgg, danga koy gaawa congelate (ci suufu -18 degre) wala nga weer ko mën na yokk àppu bi.
IV. Sistemu saytu kalite ak yamale
Xool kalite chestnut ndox mingi sàkku test yuñ yamale, lalu ci lii ci topp:
1. Màndarga yi ñuy yëg: Xool melo bi (coq bi maron bu ñuul wala wert), xet gi (amul cafka), ak texture bi (yaram wu fees te amul benn bënn);
2. Màndarga physiochimique: Natt limu am ci ndox ( lu néew wala lu tollu ci 70%), solide yiy seey ( lu ëpp wala lu tollu ci 8%), ak limu amidon;
3. Màndarga yiy wane kaaraange gi: Saytu ndax amna residu pestisid (lu melni, chlorpyrifos ak carbendazim), weñ yu diis (plomb ak cadmium Lu néew wala lu tollu ci li réew mi tëral), ak ay mikroorganism (amul E. coli wala bakteri yuy indi feebar yuñ mëna gis).
Rax ci dolli, liggéeyukaay yi dañu wara defar sistem buy toppu, jëfandikoo kodu QR wala xaralay blockchain ngir am leer gu mat sëkk ci xibaar yi, dalee ko ci jëmbat ba ci jaay.
Tëjteel
Kontrôlu kalite chestnut ci ndox, projet la bu lalu ci sistem bu lalu ci chaîne usine bi yépp, te dafay laaj ñu boole ay gis-gis yu bees ci wàllu mbay mi, liggéey bi ginaaw góob bi, yoriinu logistik bi, ak xaralay test yi. Production buñ yamale ak diko saytu bu baax du yam ci yokk competitivite ci marse châtaigne yi, waaye dina tax itam ñiy konsome am produit agricole ndox yu wóor te baax. Ci ëlëg, suñu boole xaralay saytu yu am xel ak matuwaayi fàggu ak saytu yu wert, ñu ngi seentu niveau saytu kalite ci liggéeyum chestnut ndox mi def yeneen jéego yu am solo.
